Van bommen tot rozen

‘Een kunstenaar heeft de plicht de tijdgeest te weerspiegelen’, zei Nina Simone ooit. De Koffie van Morgen en Maya Youssef zijn voor die uitspraak alvast niet doof gebleven.

---------------------------------------------------------------

Kan iemand die muziek maakt zich terugtrekken in zijn eigen bubbel, zonder oog te hebben voor de maatschappelijke werkelijkheid? Kunnen artistieke ambities en sociale bekommernissen samenvallen? 

Die vragen stonden centraal in het ontwikkelingsproces van Le Ravage d’Ali Baba, het eerste project van De Koffie van Morgen.

In dit improvisatiecollectief verzamelt de Brusselse drummer Simon Plancke twee slagwerkers en twee klavierspelers die surfen op de New Wave of Belgian Jazz, o.a. actief bij SCHNTZL, Nordmann, Kabas en Hypochristmutreefuzz.

Een multimediaal project

Hun engagement overstijgt duidelijk het strikt muzikale. Samen met vzw Humain trokken de leden naar vluchtelingenkampen in Noord-Frankrijk en Brussel om er humanitaire hulp te bieden. Ze luisterden er naar de hartverscheurende verhalen van mensen die noodgedwongen alles achterlieten en op de vlucht te sloegen voor oorlogsgeweld, vervolging of armoede.

Plancke en zijn vrienden registreerden de wederwaardigheden van de kampbewoners met een dictafoon en bouwden er rijk geschakeerde composities rond. Die werkten ze verder uit tot een multimediale productie. Schrijfsters Anne Provoost en Rachida Lamrabet stonden in voor de teksten en documentairemaakster Lisa Tahon leverde er beelden bij.

Verhalen worden muziek

‘Met Le Ravage d’Ali Baba willen we wijzen op de absurditeit van situaties die zich onder onze ogen afspelen, maar waar we al te licht aan voorbij gaan,’ vertelt Simon Plancke. 

‘Tegelijk ijveren we ervoor dat het woord transmigrant uit het politieke en mediadiscours verdwijnt, omdat het wie kwetsbaar is ontmenselijkt. Via verhalen en anekdotes hopen we begrip op te wekken voor zij die op de vlucht zijn.

Laten we een discussie op gang brengen. Door de asielzoeker zelf aan het woord te laten, hopen
we dat de toeschouwer zich achteraf afvraagt: wat zou ík in een vergelijkbare noodsituatie doen?’

‘Een gebed om vrede’ 

Ook voor de Syrische maar vandaag in Londen gevestigde Maya Youssef is musiceren allesbehalve vrijblijvend. Eerst diende de ‘koningin van de kanun’ (een soort liggende harp) de patriarchale traditie te overwinnen door zich een typisch ‘manneninstrument’ eigen te maken. 

Vervolgens nam ze de vrijheid ook ingrediënten uit jazz en westerse klassieke muziek in haar spel te verwerken.

Een gelauwerd debuut

Waar Youssef zich aanvankelijk opwierp als louter vertolkster, riep de burgeroorlog in haar land van herkomst de componiste in haar wakker. 

Dat resulteerde twee jaar geleden in Syrian Dreams, een zeer persoonlijke, instrumentale plaat waarop ze samen met haar kwartet (cello, percussie en oed of Arabische luit) uitdrukking geeft aan de gevoelens van pijn, verdriet en heimwee die de beelden van een in puin geschoten Syrië bij haar oproepen.

Muziek als antidotum

Voor Maya Youssef, die al een alliantie smeedde met de Britse zanger Damon Albarn, is muziek een antidotum tegen dood en verval. Ze werkt met kinderen uit vluchtelingenkampen en exploreert daarbij vooral de helende kwaliteiten van muziek. 

Met haar composities wil ze troost, harmonie en hoop brengen, ook als de toekomst er somber uitziet. ‘Beschouw mijn werk maar als een gebed om vrede’, zegt ze. ‘Ik ben ervan overtuigd dat de klank van de kanun bommen in rozen kan doen veranderen.’

---------------------------------------------------------------

Luister naar het programma:

Gepubliceerd op wo 25.09.19

Andere muziekliefhebbers ontdekten ook volgende concerten:

€7 voor studenten
jazz

Melange van muziek en engagement

vr13.12.1920u15