De vrijheid van de kanun

Osama Abdulrasol in gesprek met An Rosiers

Dit cultuurseizoen duikt Osama Abdulrasol in de Handelsbeurs op in heel wat verrassende settings. Tijd om beter kennis te maken met deze Gentse ‘huismuzikant’ met Iraakse roots. Een gesprek over zijn passies en open vizier op de wereld. En over de cruciale rol die zijn instrument, de kanun of schootharp, daarbij speelt.

Een goed muzikant is verknocht aan zijn of haar instrument. Maar de band van Osama Abdulrasol met zijn kanun is van een ander kaliber. Zijn fascinatie voor de onuitputtelijke mogelijkheden en microtonaliteit maken dat hij er zich compleet vrij mee voelt, zelfs in de Westerse setting van tonale muziek.

Van heavy metal naar kanun

‘De kanun is één van de oudste instrumenten in de geschiedenis van de muziek. Het is echt opmerkelijk hoe goed dit instrument past in zowel de context van klassieke ‘Westerse’ als Arabische muziek, muziek voor harp en zoveel meer. 

Het microtonale systeem opende in de tiende eeuw letterlijk alle deuren. We kennen de witte en zwarte toetsen op een piano. Tussen elke witte en zwarte toets zit een halve toon. Op een kanun kan je tussen een do en een do kruis maar liefst vijf microtonale noten spelen. Dat maakt het geluidsspectrum gigantisch. 

Ik speelde ooit klassieke gitaar, hard rock, heavy metal en folk, maar echte voldoening vond ik pas bij de kanun. De dynamiek in het spel is enorm, zeker in vergelijking met de gitaar.’

Uitgepraat raakt Osama niet over zijn instrument. Het biedt hem het rijke en complexe gamma aan mogelijkheden dat aansluit bij zijn open en gepassioneerde blik op de wereld.

Ik speelde ooit klassieke gitaar, hard rock, heavy metal en folk, maar echte voldoening vond ik pas bij de kanun.

Zaadjes, wortels en bomen

‘Ik hou ervan om nieuwe zaadjes te planten, en zo nieuwe wortels en bomen te creëren. Sommigen noemen dat bruggen bouwen. Mijn kanun heeft oude wortels, maar ik kan er letterlijk alles mee spelen. Ik vergelijk het met de diepte die een taal kan hebben. Eén Arabisch woord herbergt soms wel dertig betekenissen.
In dat ene woord kan zo een gedicht met twintig verzen vervat zitten.’

Naast de muziek voelt Osama zich sterk aangetrokken tot visuele kunsten als schilderen, fotografie en film. Maar ook reizen passioneert hem en brengt mentale energie. 

‘Op die momenten wil ik niet teveel informatie op voorhand hebben. Zo zijn er echte gevoelens van verrassing en overweldiging. Blijven ontdekken zoals een kind. Nu denk ik terug aan die overrompelende architectuur tijdens mijn eerste keer in Sevilla met het Alcazar paleis. Maar verrassingen kunnen ook met slechte ervaringen te maken hebben, het moet niet steeds aangenaam zijn.’

Mijn kanun heeft oude wortels, maar ik kan er letterlijk alles mee spelen. Ik vergelijk het met de diepte die een taal kan hebben.

Een waar hoogtepunt

Het Handelsbeurspubliek kan de komende maanden nog ver schillende facetten van Osama ontdekken. Bij ‘(In search of) New Flemish Masters’ kijkt hij vanuit zijn Arabische achtergrond naar het Vlaamse verleden.

Ook zijn samenwerking met het Brussels Jazz Orchestra (BJO) en zangeres Jahida Wehbe springt in het oog. ‘Ik noem het het hoogtepunt van mijn carrière tot nu toe. De muzikanten van BJO halen zo’n hoog niveau. 

Toen ze me vroegen de muziek te schrijven voor dat project, vond ik het een extreme uitdaging én een voorrecht. Eerder speelde ik bijvoorbeeld al met een symfonisch orkest. Zeker fijn en opwindend, maar dit is ‘more than exciting’.

Op de agenda

ZA 22.01.22 Brussels Jazz Orchestra ft. Osama Abdulrasol & Jahida Wehbe: ‘Night 352’
Een toets uit het oosten

DO 12.05.22 Osama Abdulrasol: '(In search of) New Flemish Masters'
Arabische betovering van een Vlaams verleden

Gepubliceerd op di 30.11.21